Jeśli tekst przysłonięty jest zdjęciem odświeżenie strony powinno pomóc - przepraszamy za niedogodności.
Gontyna w Łużnej
W sercu malowniczej Małopolski, na Wzgórzu Pustki, skrywa się niezwykłe miejsce – Gontyna w Łużnej. To drewniana kaplica cmentarna, która nie tylko zachwyca swoją architekturą, ale również kryje w sobie poruszającą historię z czasów I wojny światowej.
Gontyna została zaprojektowana przez słowackiego architekta Dušana Jurkoviča i wzniesiona w latach 1917–1918 jako część cmentarza wojennego nr 123. Nekropolia ta jest największym tego typu miejscem w Galicji Zachodniej – spoczywa tu ponad 900 żołnierzy różnych narodowości: Polaków, Węgrów, Niemców, Austriaków i Rosjan.
To właśnie na Wzgórzu Pustki w maju 1915 roku rozegrała się jedna z najbardziej krwawych bitew I wojny światowej – bitwa gorlicka. Starcie to przyniosło zwycięstwo wojskom austro-węgierskim i niemieckim, ale okupione zostało ogromnymi stratami.
Niestety, historia Gontyny naznaczona jest także tragedią współczesnych czasów. 29 czerwca 1985 roku zabytkowa budowla spłonęła doszczętnie. Przez lata wydawało się, że jej dawny blask pozostanie jedynie wspomnieniem. Jednak w 2014 roku rozpoczęto odbudowę kaplicy, przywracając jej pierwotny wygląd i znaczenie.
Spis treści:
Wstęp na teren cmentarza i gontyny bezpłatny.
Cmentarz wojenny nr 123 na Wzgórzu Pustki w Łużnej jest dostępny dla odwiedzających przez całą dobę, co pozwala na spokojne zwiedzanie i refleksję nad historią tego miejsca. Jednak sama Gontyna pozostaje zamknięta dla turystów – jej wnętrze można zobaczyć jedynie podczas uroczystości organizowanych z okazji różnych rocznic.
Jeśli chodzi o parking to mamy dwie opcje, pierwsza to bezpłatny parking u podnóży wzgórza Pustki 🅿️(współrzędne parkingu), do pokonania będzie niespełna 60 metrów przewyższenia. A druga opcja to mały parking na 3 samochodu na wzgórzu - droga asfaltowa, a na końcu leśny odcinek 🅿️(współrzędne parkingu).
Podczas wizyty na Wzgórzu Pustki warto poświęcić czas nie tylko na zwiedzanie cmentarza wojennego nr 123 i podziwianie odrestaurowanej gontyny, ale także na odkrywanie śladów historii ukrytych w okolicznym krajobrazie.
Jeśli planujesz wizytę, warto sprawdzić kalendarz wydarzeń upamiętniających bitwę gorlicką i inne historyczne rocznice.
To wtedy można nie tylko zajrzeć do wnętrza kaplicy, ale także uczestniczyć w wyjątkowych obchodach, które przypominają
o bohaterach spoczywających na tym cmentarzu.
Sam cmentarz ma symboliczny układ przypominający warownię, której sercem jest drewniana kaplica. Spoczywa tu ponad
900 żołnierzy różnych narodowości – Polaków, Austriaków, Niemców, Węgrów i Rosjan – którzy polegli podczas bitwy gorlickiej w 1915 roku. Nekropolia zachwyca różnorodnością nagrobków: od prostych drewnianych krzyży po bogato zdobione metalowe nagrobki, a także tablice pamiątkowe z inskrypcjami w wielu językach.
Z tarasu gontyny roztacza się widok na cmentarz i wzgórza Beskidu Niskiego, co sprawia, że miejsce to łączy w sobie historię
i piękno natury.
Okolice Wzgórza Pustki kryją również inne fascynujące pozostałości po I wojnie światowej. Warto zejść ze szlaku i odwiedzić stare kamieniołomy, z których pozyskiwano materiał do budowy cmentarzy wojennych w regionie. Dziś natura powoli odzyskuje te miejsca, tworząc malownicze, skaliste krajobrazy.
Nieopodal wzgórza można także odnaleźć pozostałości austro-węgierskich bunkrów. Były one częścią systemu umocnień, które miały chronić wojska przed ostrzałem artyleryjskim. Dziś stanowią cichy świadek burzliwej historii i zachęcają do eksploracji tych mniej oczywistych zakątków regionu.
Oprócz wartości historycznej miejsce to oferuje również piękne trasy spacerowe i punkty widokowe, które szczególnie zachwycają o wschodzie i zachodzie słońca. To idealny cel dla miłośników historii, fotografii oraz wszystkich, którzy szukają ciszy i refleksji w otoczeniu przyrody. Oprócz wartości historycznej, Wzgórze Pustki to jeden z najlepszych punktów widokowych w Beskidzie Niskim. Przy dobrej pogodzie można stąd podziwiać Tatry, a jesienią wzgórza pokrywają się feerią złotych i czerwonych barw, tworząc niesamowity krajobraz.
- wstęp jest bezpłatny
- parking bezpłatny w pobliżu samej gontyny albo u podnóża wzgórza
- na zwiedzanie gontyny i cmentarza wraz z dojściem warto zarezerwować około 25-45 minut
- Gontyna w Łużnej z dzieckiem- jak najbardziej tak, ale nie ma tu dodatkowych atrakcji dla dzieci
- Gontyna w Łużnej można zwiedzać ze zwierzętami
Naszym zdaniem TAK - wzgórze Pustki i cmentarz wojenny nr 123 w Łużnej to miejsce o wyjątkowej wartości historycznej i refleksyjnej, idealne do zadumy nad wydarzeniami I wojny światowej. Łączy bogatą historię z malowniczymi krajobrazami.
To jedno z najważniejszych miejsc pamięci związanych z bitwą gorlicką („Małe Verdun”), gdzie spoczywają żołnierze różnych narodowości. Drewniana gontyna projektu Dušana Jurkoviča zachwyca architekturą inspirowaną motywami góralskimi i ludowymi.
Cisza, drewniane krzyże i rozległe wzgórza sprzyjają wyciszeniu. Ze wzgórza roztacza się panorama na Beskid Niski, a przy dobrej pogodzie widać Tatry. W okolicy znajdziesz także stare kamieniołomy, bunkry z I wojny światowej i inne cmentarze wojenne.
Wszystko zależy od środka transportu i miejsca, z którego wyruszacie. Polecamy skorzystanie z poniższej mapy, aby zaplanować trasę i sprawdzić przewidywany czas podróży. 😊
Będąc w okolicy warto zainteresować warto rozważyć Rytro, gdzie są ruiny średniowiecznego zamku, z którego rozciąga się piękny widok na dolinę Popradu i okoliczne wzgórza. Niedaleko czeka na turystów Piwniczna-Zdrój – uzdrowisko z klimatycznym deptakiem nad rzeką, idealne na spacer lub rowerową przejażdżkę. Dla fanów górskich przygód polecam Beskid Sądecki, gdzie króluje najwyższa w regionie Radziejowa (1262 m n.p.m.), oferująca panoramy, które zapadają w pamięć.
Nieco dalej znajduje się urokliwe uzdrowisko Szczawnica, znane z leczniczych źródeł i spacerowych alejek wśród zieleni, a nad Jeziorem Czorsztyńskim czekają historyczne warownie – Zamek w Czorsztynie i malowniczy Zamek w Niedzicy, który słynie z legendy o inkaskim skarbie.
Warto odwiedzić Pieniny, z charakterystycznymi szczytami: Trzy Korony (982 m), Sokolica (747 m) oraz najwyższą w Pieninach Wysoką (1050 m), która należy do Korony Gór Polski i oferuje zapierające dech w piersiach widoki na Dunajec i okoliczne wzgórza. Dla osób kolekcjonujących szczyty w ramach Korony Gór Polski w pobliżu regionu do najbliższych należą także: Lackowa (997 m) – najwyższy szczyt Beskidu Niskiego, Turbacz (1310 m) – najwyższy szczyt Gorców, Mogielica (1170 m) – najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego oraz Lubomir (904 m) – drugi co do wysokości szczyt Beskidu Makowskiego.
W drodze w Tatry warto zatrzymać się w Nowym Targu, sercu Podhala z klimatycznym rynkiem i tradycyjnym targiem, a następnie wyruszyć do Zakopanego, zimowej stolicy Polski, pełnej góralskiej atmosfery, restauracji i sklepików z lokalnym rękodziełem. W samych Tatrach, oprócz ambitnych wypraw na Rysy (2499 m) i Dolinę Pięciu Stawów, można wybrać się na mniej wymagający, ale równie efektowny Nosal (1206 m), skąd roztacza się piękna panorama na Zakopane i Tatry Zachodnie.
W regionie nie brakuje też ciekawych miejsc kultury i historii. Kraków, stolica Małopolski, przyciąga Wawelskim Zamkiem i zabytkowym Rynkiem Głównym. Krynica Zdrój to uzdrowisko z Muzeum Zabawek, Parkiem Zdrojowym i słynnymi rajskimi ślizgawkami. Warto także odwiedzić Gorlice, pełne śladów przemysłu naftowego.
Nieopodal znajdują się także Ciężkowice, gdzie czeka Skamieniałe Miasto, Wąwóz Czarownic oraz nowoczesna ścieżka w koronach drzew, pozwalająca podziwiać przyrodę z zupełnie innej perspektywy.
Aby ułatwić Wam planowanie, stworzyliśmy mapę atrakcji, wraz z legendą, która wyjaśnia, co oznaczają poszczególne ikonki. Na mapie znajdziecie wszystkie interesujące punkty w pobliżu, warte uwagi. 🙂
To świetny sposób, by urozmaicić swoją podróż i odkryć jeszcze więcej wspaniałych miejsc!
Jeśli nasz wpis był dla Ciebie przydatny, zainspirował Cię do podróży lub po prostu dostarczył wartościowych informacji, będziemy wdzięczni, jeśli postawisz nam wirtualną kawę. ☕
Każda filiżanka to dla nas nie tylko miły gest, ale także wsparcie, które napędza nas do dalszego utrzymania, tworzenia i rozwijania bloga.
Dziękujemy, że jesteś z nami na tej podróży! 😊
Jeśli znalazłeś w tym wpisie ciekawe informacje lub inspiracje do kolejnych podróży, będziemy bardzo wdzięczni, jeśli postawisz nam symboliczną „kawę” ☕. Każdy gest wspiera nas w rozwoju bloga!
Dziękujemy, że jesteście z nami na tej wspólnej drodze! 🌍❤️
Strona zrobiona w WebWave.