📅 Aktualizacja:
Como atrakcje i miejsca, które warto zobaczyć
Poniżej znajdziecie praktyczne informacje, które pomogą Wam zaplanować zwiedzanie Como: Gdzie zaparkować? Jakie atrakcje i zabytki warto zobaczyć? Które miejsca sprawdzą się podczas wyjazdu z dziećmi?
Como to jedno z najciekawszych miast nad jeziorem Como i świetny pomysł na jednodniową wycieczkę z Mediolanu. Wśród najważniejszych atrakcji Como znajdziecie zabytkowe Stare Miasto, imponującą Katedra w Como, malownicze nadbrzeże, eleganckie wille oraz miejsca związane z Alessandro Voltą.
W artykule podpowiadamy, co warto zobaczyć w Como i jak najlepiej zaplanować zwiedzanie miasta. Pokazujemy zarówno najważniejsze zabytki, jak i mniej znane miejsca, które możecie odkryć podczas spaceru od dworca, przez historyczne centrum, aż nad jezioro Como.
Na trasie znajdziecie między innymi Duomo di Como, Basilica di San Fedele, Piazza Alessandro Volta, Life Electric, Tempio Voltiano, Villa Olmo oraz średniowieczne mury z Porta Torre. Przygotowaliśmy również praktyczne informacje o dojeździe, parkingach, rejsach po jeziorze i kolejce do Brunate, a także plan zwiedzania Como, który łatwo dopasujecie do czasu, jaki macie do dyspozycji.
⏰ Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Como?
Na zobaczenie najważniejszych atrakcji w centrum Como powinno wystarczyć około 4-5 godzin, choć wiele zależy od tempa zwiedzania i Waszych zainteresowań. Jeśli planujecie wejścia do zabytków, dłuższe przerwy oraz spacer do Villa Olmo, najlepiej przeznaczyć na Como cały dzień. Przy dwóch dniach możecie dodatkowo wybrać się do Brunate, popłynąć w rejs po jeziorze albo odwiedzić jedną z miejscowości nad Lago di Como.
🌟 Czy warto odwiedzić Como?
Zdecydowanie warto odwiedzić Como. Największym atutem miasta jest jego położenie nad jeziorem otoczonym górami, które tworzy bardzo malowniczą scenerię. Spacer wzdłuż nabrzeża można tu łatwo połączyć ze zwiedzaniem historycznego centrum.
Dużą zaletą Como jest również różnorodność atrakcji. W ciągu jednego dnia możecie zobaczyć między innymi katedrę, średniowieczne mury, zabytkowe place i wille, a później odpocząć nad jeziorem, wybrać się w rejs lub wjechać kolejką do Brunate. Dzięki temu Como świetnie sprawdzi się zarówno jako jednodniowa wycieczka z Mediolanu, jak i punkt wypadowy do dalszego odkrywania jeziora Como.
Spis treści:
I. Informacje praktyczne w Como
II. Como atrakcje i miejsca, które warto zwiedzić
-
Cattedrale di Santa Maria Assunta - Duomo di Como (Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny)
-
Muzea w Como
-
Dawne mury miejskie
-
Wille nad jeziorem Como poza miastem
Como atrakcje dla dzieci
III. Gdzie zjeść w Como? Restauracje i kawiarnie
VIII. Co zobaczyć w okolicy Como?
VIII. FAQ najczęściej zadawane pytania
💱 Włochy Waluta
Obowiązującą walutą we Włoszech jest euro (EUR), wprowadzone do obiegu w 2002 roku. To wygodne rozwiązanie, ponieważ tej samej waluty możecie używać również w wielu innych krajach w Europie.
W większości miejsc bez problemu zapłacicie kartą, ale warto mieć przy sobie także niewielką ilość gotówki. Może się przydać w mniejszych miejscowościach, lokalnych kawiarniach czy przy drobnych opłatach.
My od 2018 roku korzystamy z Kantoru Walutowego Alior Banku, gdzie szybko i na korzystnych warunkach wymieniamy walutę. Dla nas to wygodne rozwiązanie, bo mamy jedną kartę do wielu walut i nie płacimy za prowadzenie rachunku, kartę ani przelewy.
🛣️ Włochy Winieta
We Włoszech nie obowiązują winiety, więc nie musicie nic kupować. Zamiast tego działa system płatnych autostrad, który może przypominać odcinki znane z Polski, np. trasę Warszawa – Poznań. W praktyce wygląda to tak, że przy wjeździe pobieracie bilet, a przy zjeździe płacicie za przejechany fragment.
Na bramkach zapłacicie kartą lub gotówką, a wszystko jest intuicyjne i dobrze oznaczone. Należy tylko pamiętać, że większość autostrad jest płatna, ale jeśli nie chcecie płacić, możecie zawsze wybrać drogi lokalne - będą wolniejsze, ale często bardziej widokowe.
✈️ Como jak dojechać?
Do Como najłatwiej dostać się pociągiem z Mediolanu lub bezpośrednim autobusem z jednego z pobliskich lotnisk. W mieście najbardziej przydatne są dwie stacje kolejowe: Como San Giovanni oraz położona tuż przy jeziorze Como Lago.
Jak dojechać z Mediolanu do Como?
Z Milano Centrale do stacji Como San Giovanni dojedziecie bezpośrednim pociągiem w około 40 minut. Alternatywą jest połączenie z Milano Cadorna do stacji Como Lago, które zajmuje około godziny. Jej dużą zaletą jest położenie praktycznie nad samym jeziorem.
Jak dojechać z lotniska Bergamo do Como?
Z lotniska Bergamo-Orio al Serio do Como możecie dostać się bezpośrednim autobusem do stacji Como San Giovanni. Podróż trwa około 1 godz. 45 min i jest to najprostsza opcja, ponieważ nie wymaga przesiadki w Mediolanie.
Alternatywnie możecie dojechać autobusem linii 1 Airport do dworca kolejowego w Bergamo, następnie pociągiem do Mediolanu i stamtąd przesiąść się na pociąg do Como. Cała podróż zajmuje zwykle około 2 godzin.
Jak dojechać z lotniska Malpensa do Como?
Z lotniska Mediolan-Malpensa możecie skorzystać z bezpośredniego autobusu do Como San Giovanni. Alternatywą jest przejazd pociągiem Malpensa Express do Saronno, a następnie przesiadka na pociąg jadący do Como.
ℹ️ Como gdzie kupić bilety
Bilety kolejowe możecie kupić online na stronach Trenord lub Trenitalia, w aplikacjach przewoźników, a także w automatach i kasach na dworcach. W przypadku regionalnych połączeń z Mediolanu do Como najczęściej będziecie korzystać z pociągów Trenord. Bilety na bezpośrednie autobusy z lotnisk Bergamo i Malpensa można kupić na stronie Flibco lub w aplikacji przewoźnika.
🅿️ Parking gdzie zaparkować w Como?
Do historycznego centrum Como lepiej nie wjeżdżać samochodem, ponieważ część starówki objęta jest strefą ZTL. Najwygodniej zostawić auto na jednym z parkingów poza ścisłym centrum i dalej zwiedzać miasto pieszo.
Blisko starówki znajduje się Autosilo Via Auguadri, natomiast przy dłuższym postoju warto rozważyć położony nieco dalej Autosilo Val Mulini. Wokół centrum dostępne są także płatne miejsca parkingowe oznaczone niebieskimi liniami. Ceny zależą od konkretnej strefy, dlatego przed pozostawieniem samochodu najlepiej sprawdzić aktualną stawkę na parkomacie.
Rekomendujemy również zapoznać się z oficjalną stroną miejskiego operatora parkingów Como Servizi Urbani.
ℹ️ Aktualny zakres karty, ceny oraz listę dostępnych atrakcji najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie Como Art Pass.
💳 Como Art Pass karta turystyczna
W Como dostępny jest Como Art Pass, ważny przez 72 godziny od pierwszego użycia. Karta obejmuje Tempio Voltiano, Pinacoteca Civica oraz płatną trasę zwiedzania katedry. Wariant na dwie atrakcje kosztuje 10 euro, a na trzy 15 euro. Nie obejmuje komunikacji, kolejki do Brunate ani rejsów po jeziorze.
🌡️ Średnie temperatury i opady w Como
🌤️ Como pogoda
Pod względem temperatury najlepsze warunki do zwiedzania Como panują zwykle w czerwcu i wrześniu, kiedy średnie temperatury w ciągu dnia wynoszą około 21-24°C. Najcieplejsze są lipiec i sierpień, ze średnimi temperaturami około 25-26°C, choć podczas fal upałów może być znacznie goręcej.
Zimą temperatury wyraźnie spadają. W grudniu, styczniu i lutym w ciągu dnia wynoszą średnio około 6-7°C. Warto również pamiętać, że Como należy do dość deszczowych miast, a więcej opadów występuje szczególnie jesienią.
1. Monumento Le Mani w Como
Jeśli przyjeżdżacie do Como pociągiem, może to być pierwsza atrakcja na trasie zwiedzania miasta. Monumento Le Mani to charakterystyczna rzeźba znajdująca się przy Viale Tokamachi, tuż poniżej schodów prowadzących do dworca Como San Giovanni. Pomnik odsłonięto 30 maja 2000 roku, a jego autorem jest rzeźbiarz Massimo Clerici, który stworzył go we współpracy z architektem Doriamem Battaglią.
Monument składa się z dwóch dużych dłoni wykonanych z brązu. Ich układ nie jest przypadkowy. Uniesiona dłoń symbolizuje osobę aktywnie służącą państwu i stojącą na straży jego wartości, natomiast druga, opuszczona i „zraniona”, odnosi się do tych, którzy ucierpieli lub zginęli podczas wykonywania swoich obowiązków. Pomnik upamiętnia więc osoby pełniące służbę dla państwa i instytucji publicznych.
🕑 Ile czasu zarezerwować na zwiedzanie Katedry w Como?
W dużej mierze jest to zależne od wybranej trasy (płatnej lub bezpłatnej) oraz szybkości zwiedzania, ale warto zarezerwować sobie około 15-30 minut.
ℹ️ Katedra w Como bilety i zwiedzanie
Więcej na temat kadedry napisaliśmy w osobnym artykule, gdzie znajdziecie dostępne rodzaje biletów oraz aktualny cennik.
2. Cattedrale di Santa Maria Assunta - Duomo di Como (Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny)
Od Monumento Le Mani możecie ruszyć w stronę historycznego centrum Como. To właśnie tutaj znajduje się najważniejsza świątynia miasta, Cattedrale di Santa Maria Assunta. Jej budowę rozpoczęto w 1396 roku, a prace trwały przez ponad trzy i pół wieku. Ostatnim ważnym etapem była budowa monumentalnej kopuły zaprojektowanej przez Filippo Juvarrę, którą ukończono w 1744 roku.
Długi czas budowy sprawił, że Duomo łączy kilka stylów architektonicznych. Gotyckie nawy i fasada przechodzą w renesansowe prezbiterium i apsydy, a całość wieńczy późnobarokowa kopuła. Na bogato zdobionej fasadzie warto zwrócić uwagę na rozetę oraz posągi Pliniusza Starszego i Pliniusza Młodszego, związanych z Como. Ciekawym detalem jest również Porta della Rana, czyli „Drzwi Żaby”, ozdobione niewielką rzeźbą żaby.
W środku można zobaczyć m.in. zabytkowe gobeliny, rzeźby oraz dzieła Bernardino Luiniego i Gaudenzio Ferrariego. Sama katedra jest jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Como, a jej wysoka kopuła wyraźnie wyróżnia się w panoramie miasta.
ℹ️ Teatro Sociale di Como zwiedzanie i repertuar
Teatro Sociale można zobaczyć nie tylko podczas spektaklu. Organizowane są również zwiedzania z przewodnikiem, podczas których można zajrzeć m.in. na scenę, za kulisy, do garderób, fosy orkiestrowej czy sali chóru. Zwiedzanie odbywa się po wcześniejszej rezerwacji oraz w zależności od dostępności teatru.
Aktualny repertuar i bilety najlepiej sprawdzać bezpośrednio na oficjalnej stronie teatru.
3. Teatro Sociale w Como
Tuż obok katedry, przy Piazza Verdi, znajduje się Teatro Sociale di Como, jeden z najstarszych działających teatrów w północnych Włoszech. Jego budowę rozpoczęto w 1811 roku na miejscu dawnego Castello della Torre Rotonda, a uroczyste otwarcie odbyło się 28 sierpnia 1813 roku. Głównym autorem projektu był Giuseppe Cusi, a w pracach uczestniczył również architekt Luigi Canonica.
W XIX wieku teatr był kilkukrotnie rozbudowywany. Obecnie widownia ma pięć poziomów, w tym 72 prywatne loże, lożę królewską oraz dwie galerie. Na sklepieniu warto zwrócić uwagę na malowidło przedstawiające muzy schodzące z Olimpu, aby ukoronować artystów, wykonane przez Eleuterio Pagliano według projektu Gaetano Spelluzziego.
Ciekawostką jest przydomek „Piccola Scala”. Po zbombardowaniu mediolańskiej La Scali w 1943 roku Teatro Sociale gościło część jej przedstawień. Teatr działa do dziś, odbywają się tutaj spektakle operowe, koncerty i przedstawienia, a latem w przylegającej arenie organizowany jest Festival Como Città della Musica.
4. Piazza Alessandro Volta
Idąc dalej w stronę jeziora, warto zatrzymać się na Piazza Alessandro Volta, jednym z najbardziej charakterystycznych placów w centrum Como. Dawniej nosił nazwę Piazza Jasca, prawdopodobnie związaną z rodziną Aliasca, która mieszkała w tej okolicy. Obecna nazwa upamiętnia Alessandro Voltę, urodzonego w Como wynalazcę ogniwa elektrycznego.
Plac otaczają zabytkowe kamienice, restauracje i kawiarnie, dzięki czemu jest to również popularne miejsce spotkań mieszkańców i turystów. W jego centralnej części stoi pomnik Alessandro Volty.
Pomnik Alessandro Volty (Alessandro Volta Statue)
Marmurowy pomnik odsłonięto w 1838 roku, jedenaście lat po śmierci naukowca. Jego autorem jest Pompeo Marchesi, jeden z ważniejszych przedstawicieli włoskiego neoklasycyzmu, natomiast masywny cokół zaprojektował Francesco Durelli. Widnieje na nim prosty napis „A Volta - La Patria”, czyli „Volcie - Ojczyzna”.
5. Mniej znane atrakcje na Starym Mieście
Spacerując po Starym Mieście, warto zwrócić uwagę także na mniej oczywiste miejsca, które łatwo pominąć podczas zwiedzania. W tej części pokazujemy ceramiczne dzieło Il filo della memoria, nawiązujące do historii dawnej dzielnicy Cortesella, a także dawny budynek Banca d’Italia.
Il filo della memoria
To niewielka atrakcja, którą łatwo przeoczyć, ale warto podejść tutaj podczas spaceru po centrum. Znajduje się przy Via Francesco Muralto, kilka minut spacerem od Piazza Alessandro Volta, znajdziecie mniej znaną atrakcję Como, Il filo della memoria. To ceramiczne dzieło stworzone w 2002 roku przez Nino Lupicę, profesora Akademii Sztuk Pięknych Aldo Galli w Como.
Praca przypomina o dawnej Corteselli, historycznej części Como, która została w znacznej mierze wyburzona pod koniec lat 30. XX wieku. Na ceramicznej kompozycji przedstawiono m.in. świętych Nazariusza i Celsusa, patronów stojącego niegdyś w tej okolicy kościoła, a także nawiązania do zabudowy i historii dawnej dzielnicy.
Ex Banca d’Italia
Kilka kroków od Piazza Alessandro Volta, przy Piazza Perretta, znajduje się dawny gmach Banca d’Italia. Filia włoskiego banku centralnego działała tutaj do 2017 roku, a dziś budynek zwraca uwagę swoją masywną bryłą i stanowi ciekawy przykład XX-wiecznej architektury w samym sercu historycznego Como.
W latach 1978-1981 budynek przeszedł dużą modernizację, podczas której odnowiono m.in. fasady, wnętrza oraz wzmocniono strefę dawnego skarbca. Obiekt od kilku lat czeka na nowe wykorzystanie. Według projektu przedstawionego w 2024 roku właściciel planował zastąpić dawną siedzibę banku pięciogwiazdkowym hotelem z około 100 pokojami, restauracją i tarasem widokowym na dachu.
🛳️ Rejsy po jeziorze Como
Jeśli macie więcej czasu, warto zobaczyć jezioro również z pokładu statku. Z przystani w Como odpływają regularne statki Navigazione Laghi, którymi można dotrzeć m.in. w kierunku Cernobbio, Bellagio i wielu mniejszych miejscowości nad jeziorem.
Rejs może być zarówno osobną atrakcją, jak i sposobem na dalsze zwiedzanie regionu. Więcej informacji odnośnie rejsów znajdziecie na oficjalnej stronie przewoźnika.
6. Jezioro Como i nadbrzeże
Jednym z obowiązkowych punktów zwiedzania Como jest oczywiście samo jezioro i spacer wzdłuż jego nabrzeża. Z okolic Piazza Cavour rozciąga się widok na pierwszy basen jeziora oraz otaczające go góry. Stąd możecie ruszyć promenadą w stronę kolejnych atrakcji, takich jak Life Electric, Tempio Voltiano, Monumento ai Caduti czy Villa Olmo. Samo nabrzeże i Piazza Cavour należą przy tym do najpopularniejszych miejsc spacerowych w centrum miasta.
Jezioro Como ma powierzchnię około 145 km² i maksymalną głębokość około 418 metrów, co czyni go najgłębszym jeziorem we Włoszech.
7. Giardini del Tempio Voltiano w Como
Idąc dalej wzdłuż nabrzeża, dotrzecie do Giardini del Tempio Voltiano, zielonego terenu położonego tuż nad jeziorem Como. Możecie tutaj przespacerować się alejkami, odpocząć nad wodą i podziwiać widoki na jezioro oraz otaczające je góry. Na terenie ogrodów i w ich najbliższej okolicy znajduje się również kilka ciekawych atrakcji, które opisujemy poniżej.
Monumento alla Resistenza Europea
Monumento alla Resistenza Europea to pomnik poświęcony pamięci uczestników ruchu oporu oraz ofiar nazizmu i deportacji. Zaprojektował go Gianni Colombo, a uroczyste odsłonięcie odbyło się 28 maja 1983 roku w obecności prezydenta Włoch Sandro Pertiniego.
Pomnik tworzą trzy zbiegające się rampy ze schodami oraz metalowe płyty z fragmentami ostatnich listów osób skazanych na śmierć podczas II wojny światowej. Ich tłumaczenia umieszczono na kamiennych tablicach w siedmiu językach. W monument wkomponowano również kamienie pochodzące z nazistowskich obozów oraz fragment z Hiroszimy.
ℹ️ Tempio Voltiano zwiedzanie
Muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-18:00, a ostatnie wejście możliwe jest o 17:30. Bilet normalny kosztuje 6 euro, ulgowy 4 lub 3 euro w zależności od uprawnień. Tempio Voltiano jest również objęte wspomnianym wcześniej Como Art Pass.
Godziny otwarcie cennik oraz bilety można sprawdzić i kupić przez oficjalny system sprzedaży miasta Como.
Tempio Voltiano
Tempio Voltiano to neoklasyczne muzeum poświęcone wspomnianemu już Alessandro Volcie. Budynek powstał z inicjatywy przemysłowca Francesco Somainiego, który sfinansował jego budowę, a następnie przekazał go miastu Como. Projekt przygotował architekt Federico Frigerio, inspirując się rzymskim Panteonem.
Muzeum utworzono jako miejsce przechowywania oryginalnych instrumentów naukowych Volty, rekonstrukcji jego urządzeń, dokumentów i osobistych pamiątek. Impulsem do jego powstania był pożar wystawy poświęconej Volcie w 1899 roku, podczas którego część eksponatów została zniszczona. Na parterze ekspozycja skupia się przede wszystkim na odkryciach i badaniach Volty, natomiast na piętrze przedstawiono jego życie, związki z Como oraz międzynarodową sławę.
💡 Czy wiecie, że... ?
Tempio Voltiano widniało na banknocie o nominale 10 000 lirów poświęconym Alessandro Volcie. Na awersie znajdował się portret naukowca oraz przyrząd laboratoryjny, natomiast na rewersie przedstawiono właśnie budynek Tempio Voltiano w Como. Banknot został wprowadzony w latach 80. XX wieku i pozostawał w obiegu przed wprowadzeniem euro.
ℹ️ Monumento ai Caduti zwiedzanie
Warto wiedzieć, że można wejść do środka i na taras widokowy. Do pokonania jest około 140 stromych stopni, a z wysokości 33 metrów rozciąga się panorama Como i jeziora.
War Memorial (Monumento ai Caduti)
Kolejnym miejscem na terenie Giardini del Tempio Voltiano jest Monumento ai Caduti, monumentalny pomnik poświęcony mieszkańcom Como poległym podczas I wojny światowej. Ma około 33 metrów wysokości, a jego forma została zainspirowana futurystycznym projektem „Torre Faro” Antonio Sant’Elii. Przy realizacji pracowali m.in. Attilio i Giuseppe Terragni, a monument odsłonięto 4 listopada 1933 roku.
Wewnątrz znajduje się miejsce pamięci z nazwiskami 750 poległych mieszkańców Como. Surowa, monumentalna bryła jest również jednym z charakterystycznych przykładów architektury włoskiego racjonalizmu w mieście.
Co ciekawe, w tym samym 1928 roku otwarto również Tempio della Vittoria w Mediolanie, czyli monumentalną świątynię pamięci poświęconą poległym w I wojnie światowej. Jeśli podczas pobytu w Lombardii planujecie również zwiedzanie Mediolanu, warto zobaczyć także ten mniej znany zabytek miasta.
8. Giuseppe Sinigaglia Stadium w Como
Tuż przy jeziorze znajduje się Stadio Giuseppe Sinigaglia, historyczny stadion otwarty w 1927 roku i obecny dom klubu Como 1907. Obiekt nazwano na cześć Giuseppe Sinigaglii, pochodzącego z Como wioślarza i żołnierza poległego podczas I wojny światowej. Stadion wyróżnia przede wszystkim położenie bezpośrednio nad brzegiem jeziora, tuż obok Giardini del Tempio Voltiano i Monumento ai Caduti.
Pierwotnie był obiektem wielofunkcyjnym, z bieżnią lekkoatletyczną i torem kolarskim. Dziś pełni przede wszystkim funkcję piłkarską i jest regularnie modernizowany w związku z występami Como 1907 w Serie A.
ℹ️ Stadio Giuseppe Sinigaglia zwiedzanie
Stadion można zobaczyć od środka w ramach organizowanych przez Como 1907 Stadium Tours, dostępnych przede wszystkim przy wybranych meczach. Zwiedzanie obejmuje m.in. szatnie, tunel prowadzący na murawę i salę prasową, czyli miejsca na co dzień niedostępne dla kibiców. Więcej szczegółów znajdziecie na oficjalnej stronie klubu.
ℹ️ Polecamy przejść się całym molem pod samą rzeźbę, nie tylko ze względu na Life Electric, ale również na widok na nabrzeże i otaczające Como góry.
9. Life Electric w Como
Na końcu Diga Foranea Piero Caldirola, wysuniętego w głąb jeziora mola, znajduje się Life Electric, nowoczesna rzeźba zaprojektowana przez Daniela Libeskinda jako hołd dla wspomnianego juz wielokrotnie Alessandro Volty. Dzieło oficjalnie odsłonięto 2 października 2015 roku, a w inauguracji uczestniczył również sam Libeskind.
Rzeźbę tworzą dwie zakrzywione, sinusoidalne formy, których kształt nawiązuje do dodatniego i ujemnego bieguna oraz przepływu energii elektrycznej. Pokryto je lustrzanymi panelami ze stali nierdzewnej, dzięki czemu powierzchnia odbija jezioro, góry i panoramę Como. Wieczorem konstrukcja jest dodatkowo podświetlana.
ℹ️ Willa Olmo zwiedzanie
W 2026 roku wnętrza Villa Olmo są zamknięte z powodu prac restauratorskich. Park pozostaje otwarty, choć jego część może być czasowo niedostępna. Wstęp na teren parku jest bezpłatny. Przed wizytą warto sprawdzić aktualny stan na oficjalnej stronie.
10. Willa Olmo w Como
Nieco dalej, na północny zachód od centrum Como, znajduje się Villa Olmo, jedna z najbardziej okazałych neoklasycznych rezydencji nad jeziorem. Budowę rozpoczęto w 1782 roku z inicjatywy markiza Innocenzo Odescalchiego, a ostateczny projekt opracował architekt Simone Cantoni. Kompleks ukończono na początku XIX wieku.
W kolejnych latach willa należała do rodzin Raimondi oraz Visconti di Modrone, a w XX wieku przeszła na własność miasta Como. Gościli tutaj m.in. Napoleon Bonaparte, Ugo Foscolo i Giuseppe Garibaldi. Nazwa Villa Olmo pochodzi od starego wiązu, który niegdyś rósł na terenie posiadłości.
Rezydencję otacza rozległy park z ogrodem włoskim od strony jeziora i parkiem angielskim za budynkiem. Przez teren prowadzi również Chilometro della Conoscenza, malownicza trasa piesza łącząca Villa Olmo z Villa del Grumello i Villa Sucota.
ℹ️ Czy można zwiedzać Villa Pisani Dossi?
Villa Pisani Dossi jest własnością prywatną i nie jest regularnie udostępniana do zwiedzania.
11. Willa Dosso Pisani w Como
Jeszcze dalej na północny zachód, na wzgórzu Cardina, znajduje się Villa Pisani Dossi, nazywana również Il Dosso lub Dosso Pisani. Rezydencję wzniesiono w latach 1897-1910 dla pisarza i dyplomaty Carlo Alberto Pisani Dossiego, jednego z przedstawicieli włoskiej Scapigliatury.
Położenie willi wybrano nieprzypadkowo. Dossi i Conconi byli zachwyceni widokiem na Como i jezioro oraz rosnącymi tutaj cyprysami, które kojarzyły im się z obrazami symbolisty Arnolda Böcklina. Sama rezydencja łączy eklektyzm z elementami stylu liberty, a jej asymetryczna bryła została dopasowana do stromego zbocza wzgórza.
Jednym z najciekawszych elementów jest Portico degli Amici, którego kolumny ozdobiono nazwiskami przyjaciół Dossiego, m.in. Giosuè Carducciego, Giuseppe Grandiego i Tranquillo Cremony. Pośrodku znajduje się wykonana z różowego marmuru Coppa dell’Amicizia, czyli „Puchar Przyjaźni”.
ℹ️ Funicolare Como-Brunate bilety i godziny kursowania
W 2026 roku kolejka kursuje codziennie od 6:00 do północy, zazwyczaj co 12-15 minut. Bilet w jedną stronę kosztuje 3,60 euro, a bilet w obie strony 7,20 euro. Godziny kursowania i ceny można sprawdzić na oficjalnej stronie przewoźnika.
12. Funicolare Como-Brunate
Z nabrzeża możecie skierować się w stronę Piazza Alcide De Gasperi, skąd od 1894 roku kursuje historyczna kolejka Funicolare Como-Brunate. Trasa ma około 1,08 km długości, pokonuje niemal 500 metrów różnicy wysokości, a przejazd do położonego wysoko nad jeziorem Brunate trwa zaledwie 7 minut. Maksymalne nachylenie trasy dochodzi do 55%.
Po drodze znajdują się dwa przystanki na żądanie, Como Alta i Carescione, ale większość turystów jedzie do końcowej stacji w Brunate, skąd można ruszyć na dalszy spacer i podziwiać panoramę Como oraz jeziora.
Jeśli podczas pobytu w Lombardii odwiedziliście również Bergamo, kolejka może kojarzyć się z tamtejszymi funicolari. W Bergamo jedna z nich łączy dolne miasto z Città Alta, a druga prowadzi dalej na wzgórze San Vigilio, gdzie są ruiny zamku. Kolejka w Como pełni podobną rolę, jest jednocześnie środkiem transportu i jedną z atrakcji miasta.
ℹ️ Plac zabaw za Bazyliką di San Fedele
Jeśli zwiedzacie Como z dziećmi, tuż za bazyliką, znajduje się niewielki plac zabaw. Można dostać się do niego także przejściem prowadzącym z Piazza San Fedele.
13. Basilica di San Fedele w Como
W pobliżu katedry znajdziecie Basilica di San Fedele, położoną przy niewielkim Piazza San Fedele. Historia świątyni sięga wczesnego średniowiecza, natomiast jej obecna romańska forma kształtowała się głównie od XI do XIII wieku. W 964 roku sprowadzono tutaj relikwie św. Fidelisa, od którego pochodzi dzisiejsze wezwanie bazyliki.
Podczas zwiedzania warto zwrócić uwagę przede wszystkim na romańskie apsydy, rzeźbiarskie dekoracje portali oraz XVI-wieczną rozetę. Obecny wygląd fasady jest natomiast efektem przebudowy przeprowadzonej na początku XX wieku.
ℹ️ Museo Archeologico Paolo Giovio zwiedzanie
Aktualne godziny otwarcia, ceny biletów oraz informacje o dostępnych wystawach i atrakcjach znajdziecie na oficjalnej stronie muzeum.
14. Muzea miejskie w Como
Jeśli podczas zwiedzania Como chcecie lepiej poznać historię miasta i regionu, warto zajrzeć do dwóch sąsiadujących ze sobą muzeów: Museo Archeologico Paolo Giovio oraz Museo Storico Giuseppe Garibaldi.
Museo Archeologico Paolo Giovio
Jeśli interesują Was muzea, możecie skierować się do Museo Archeologico Paolo Giovio, mieszczącego się w historycznym Palazzo Giovio przy Piazza Medaglie d’Oro. Muzeum zostało otwarte w 1897 roku i prezentuje najstarsze dzieje Como oraz okolic, od prehistorii po okres rzymski.
Szczególnie interesujące są zbiory związane z kulturą Golasecca oraz rzymskim Comum. Kolekcję uzupełniają zabytki egipskie, greckie i wielkogreckie, monety, gemmy oraz znaleziska pochodzące z XIX-wiecznych kolekcji prywatnych
ℹ️ Civic Museum of the Risorgimento zwiedzanie
Aktualne godziny otwarcia, ceny biletów oraz informacje o dostępnych wystawach i atrakcjach znajdziecie na oficjalnej stronie muzeum.
Civic Museum of the Risorgimento
Tuż obok Museo Archeologico Paolo Giovio znajduje się Civic Museum of the Risorgimento. Muzeum otwarto w 1932 roku, w 50. rocznicę śmierci Giuseppe Garibaldiego. Pałac, w którym się mieści, został przekazany miastu przez Carlottę Olginati pod warunkiem utworzenia w nim muzeum poświęconego Garibaldiemu, który gościł tutaj w 1866 roku.
Ekspozycja podzielona jest na dwie główne części. Pierwsza przedstawia Risorgimento i historię współczesną, w tym wydarzenia z 1848 roku, bitwę pod San Fermo, wojny o niepodległość oraz postać Garibaldiego. Druga poświęcona jest historii i kulturze regionu Como, prezentując m.in. dawne stroje, tkaniny, wyposażenie wnętrz, koronki i hafty.
15. Via Serafino Balestra
Tuż obok muzeów znajduje się Via Serafino Balestra, wąska i klimatyczna uliczka biegnąca wzdłuż południowej części Starego Miasta. Warto przejść nią choćby dla samej atmosfery oraz widoku w kierunku średniowiecznych murów i Torre di San Vitale, który tworzy bardzo ciekawy kadr do zdjęcia.
Ulica nosi imię Serafina Balestry, XIX-wiecznego duchownego, nauczyciela i badacza związanego z Como, który zasłynął m.in. działalnością na rzecz edukacji osób niesłyszących oraz pracami przy zabytkach miasta.
ℹ️ Porta Torre można oglądać wyłącznie z zewnątrz, wnętrze nie jest obecnie udostępnione do zwiedzania.
16. Dawne mury miejskie w Como
Spacerując po południowej części Starego Miasta, zobaczycie dobrze zachowane fragmenty średniowiecznych murów obronnych, które do dziś otaczają historyczne centrum Como z trzech stron. Szczególnie ciekawy jest południowy odcinek fortyfikacji, gdzie zachowały się Torre Gattoni, Porta Torre oraz Torre di San Vitale. Mury odbudowywano po zniszczeniu Como w 1127 roku, a ich rozwój wiązał się z konfliktem miasta z Mediolanem i sojuszem z cesarzem Fryderykiem Barbarossą.
Porta Torre
Najbardziej charakterystycznym elementem fortyfikacji jest wspomniana Porta Torre, monumentalna brama ukończona w 1192 roku. Ma około 40 metrów wysokości i dawniej stanowiła główne wejście do miasta dla podróżnych przybywających od strony Mediolanu.
Warto obejść wieżę z obu stron. Od zewnątrz wygląda masywnie i niemal całkowicie zamyka dostęp do miasta, natomiast od strony Starego Miasta jej konstrukcja jest bardziej otwarta, z czterema poziomami podwójnych arkad.
Torre Gattoni
Kolejnym elementem średniowiecznych murów Como jest Torre Gattoni, nazywana również Torre Nuova. Pentagonalna wieża pochodzi z XII wieku i stoi przy skrzyżowaniu Viale Varese i Viale Cattaneo. W przeszłości pełniła funkcję obronną, także podczas walk w Como w 1848 roku.
Wieża jest jednak ciekawa nie tylko ze względu na średniowieczną historię. W XVIII wieku trafiła w ręce rodziny Gattoni, a Giulio Cesare Gattoni, przyjaciel Alessandro Volty, urządził tutaj laboratorium fizyczne i niewielkie muzeum historii naturalnej. Volta prowadził w tym miejscu eksperymenty związane m.in. z elektrycznością atmosferyczną i piorunochronem Franklina. Na dachu znajdował się piorunochron połączony z systemem dzwoneczków, które sygnalizowały wyładowania elektryczne.
Ciekawostką jest również to, że w latach 30. XX wieku na parterze urządzono pierwszą miejską podstację elektryczną zasilającą oświetlenie Como, działającą do 1958 roku.
17. Santuarium del Santissimo Crocifisso w Como
Od murów miejskich, kierując się w stronę dworca Como San Giovanni, możecie podejść do Santuario del Santissimo Crocifisso, znajdującego się przy Viale Varese. Pierwszy kościół powstał w tym miejscu już w 1236 roku z inicjatywy kanonika Erasma Campanacciego, natomiast obecna świątynia jest efektem późniejszych rozbudów i przebudów. Została konsekrowana w 1783 roku, a obecną fasadę wykonano w 1867 roku.
Najważniejszym zabytkiem sanktuarium jest drewniany krucyfiks pozostawiony tutaj przez pielgrzymów wracających z Rzymu w 1399 roku. Według tradycji 25 marca 1529 roku, podczas procesji, krucyfiks miał doprowadzić do zerwania łańcuchów blokujących jej przejście. Wydarzenie to do dziś jest ważnym elementem lokalnej tradycji, a procesja z krucyfiksem odbywa się każdego roku w okresie Wielkanocy.
18. Chiesa dei Santi Eusebio e Carlo w Como
Jeśli zaczynacie zwiedzanie przy dworcu Como San Giovanni lub wracacie w jego stronę, możecie po drodze zajrzeć do Chiesa dei Santi Eusebio e Carlo przy Via Alessandro Volta. To jedna z mniej znanych świątyń Como, a jej historia sięga XII wieku. Najstarsza zachowana wzmianka o kościele pochodzi z 14 kwietnia 1186 roku.
Kościół był wielokrotnie przebudowywany. Pod koniec XVI wieku zdecydowano o odwróceniu orientacji świątyni, a na początku XIX wieku od strony ulicy powstał charakterystyczny neoklasyczny portyk z jońskimi kolumnami, zaprojektowany przez Biagio Magistrettiego. W środku warto zwrócić uwagę na sześć bocznych kaplic, XVII-wieczne dekoracje prezbiterium oraz obraz Carlo Innocenzo Carloniego przedstawiający św. Euzebiusza adorującego Madonnę del Buon Consiglio.
19. Wille nad jeziorem Como poza miastem
Przy dłuższym pobycie nad jeziorem warto zobaczyć również słynne wille położone poza Como, w innych miejscowościach nad jego brzegiem.
Villa Carlotta w Tremezzinie
Jedna z najbardziej znanych willi nad jeziorem Como, słynąca przede wszystkim z rozległego ogrodu botanicznego, rododendronów, azalii oraz kolekcji sztuki. Z Como można dotrzeć tutaj m.in. statkiem.
Villa Monastero w Varennie
Położona w Varennie rezydencja zachwyca przede wszystkim długim ogrodem ciągnącym się wzdłuż brzegu jeziora. Warto połączyć jej zwiedzanie ze spacerem po samej Varennie.
👶 Como z dzieckiem - atrakcje dla dzieci
Como możecie bez problemu zwiedzać z dziećmi, choć większość atrakcji miasta ma charakter zabytkowy. Dla najmłodszych jedną z ciekawszych atrakcji będzie z pewnością przejazd kolejką Funicolare Como-Brunate oraz rejs statkiem po jeziorze Como, który może być przyjemną przerwą od spacerowania po mieście.
Warto również przejść na koniec mola do Life Electric, pospacerować wzdłuż nabrzeża i przez Giardini del Tempio Voltiano, a następnie dojść do parku przy Villa Olmo. Dzieci zainteresowane piłką nożną mogą zaciekawić się także położonym tuż nad jeziorem Stadio Giuseppe Sinigaglia, na którym swoje mecze rozgrywa Como 1907.
Podczas zwiedzania Starego Miasta z młodszymi dziećmi przyda się też krótka przerwa na niewielkim placu zabaw za Basilica di San Fedele.
Podczas zwiedzania Como warto zajrzeć również do kilku sprawdzonych lokali, w których możecie spróbować włoskiej pizzy i panini, a także zatrzymać się na kawę lub popularnego Aperola.
🍽️ Gdzie na obiad w Como
Osteria del Gallo to niewielka osteria z tradycyjną kuchnią włoską i regionalnymi daniami, m.in. makaronami, polentą i daniami mięsnymi. Ristorante La Colombetta - restauracja specjalizująca się przede wszystkim w rybach i owocach morza, serwowanych w bardziej eleganckim wydaniu. Feel Como - kameralna restauracja fine dining, której kuchnia bazuje na produktach regionu jeziora Como, m.in. rybach słodkowodnych, dziczyźnie, lokalnych serach i sezonowych składnikach.
☕ Gdzie na kawę w Como
Caffè & Caffè di Angela Cuomo to kawiarnia przy Via Bernardino Luini, w samym centrum Como. Można wpaść tu na klasyczne włoskie espresso, cappuccino oraz coś słodkiego. Bliss Cafè to kawiarnia przy Via Domenico Fontana, niedaleko Piazza Cavour i nabrzeża. Oprócz kawy oferuje śniadania, croissanty, ciasta i lekkie przekąski.
Na poniższej mapie zaznaczyliśmy atrakcje opisane w naszym przewodniku, które warto zobaczyć podczas zwiedzania miasta. Staraliśmy się pogrupować je tak, aby ułatwić Wam planowanie kolejnych etapów wycieczki i połączyć punkty znajdujące się blisko siebie.
Możecie dodać ją do aplikacji Google Maps – wystarczy otworzyć stronę na telefonie, nacisnąć ikonę powiększenia mapy w prawym górnym rogu [ ], a aplikacja uruchomi się automatycznie z wyświetloną mapą.
Centrum Como jest dość kompaktowe, dlatego większość najważniejszych atrakcji można zobaczyć podczas jednego dnia. Wiele zależy jednak od tempa zwiedzania, liczby wejść do muzeów i kościołów, przerw oraz tego, czy planujecie rejs po jeziorze lub przejazd kolejką do Brunate. Trasę najlepiej zaplanować w całości pieszo po centrum miasta.
Como w jeden dzień - plan zwiedzania
Atrakcje w artykule opisaliśmy w kolejności, która może jednocześnie wyznaczyć Waszą trasę zwiedzania. Oczywiście wiele zależy od tempa, zainteresowań oraz tego, do których miejsc chcecie wejść i z jakich dodatkowych atrakcji skorzystać.
Zwiedzanie możecie rozpocząć przy Monumento Le Mani, a następnie skierować się do Duomo di Como i znajdującego się w jego sąsiedztwie Teatro Sociale. Dalej przejdźcie na Piazza Alessandro Volta, skąd możecie zobaczyć opisane przez nas mniej znane atrakcje Starego Miasta.
Kolejnym etapem jest Jezioro Como i nabrzeże. Dalej możecie przejść przez Giardini del Tempio Voltiano, zobaczyć Stadio Giuseppe Sinigaglia i podejść na molo do Life Electric. Następnie warto kontynuować spacer w kierunku Villa Olmo.
Jeśli macie więcej czasu, możecie wybrać się również do położonej dalej Villa Dosso Pisani lub przejechać kolejką Funicolare Como-Brunate.
W dalszej części zwiedzania warto zobaczyć Basilica di San Fedele, następnie muzea miejskie, Via Serafino Balestra oraz zachowane mury miejskie Como. Kierując się ponownie w stronę dworca, możecie odwiedzić Santuario del Santissimo Crocifisso oraz Chiesa dei Santi Eusebio e Carlo.
Como w kilka godzin
Przy krótszym pobycie skupilibyśmy się na pierwszej części trasy: Monumento Le Mani, Duomo di Como, Teatro Sociale, Piazza Alessandro Volta, Stare Miasto oraz nabrzeże jeziora. Jeśli zostanie Wam trochę czasu, warto dodatkowo przejść przez Giardini del Tempio Voltiano i podejść do Life Electric.
Como w dwa dni - co zobaczyć?
Pierwszego dnia możecie zrealizować główną trasę po centrum Como, Starym Mieście i nabrzeżu, kończąc spacer przy Villa Olmo.
Drugi dzień warto przeznaczyć na Funicolare Como-Brunate, Villa Dosso Pisani albo wycieczkę poza miasto. Możecie wtedy popłynąć w dalszą część jeziora i odwiedzić m.in. Villa Carlotta w Tremezzinie lub Villa Monastero w Varennie.
Historia Como sięga czasów epoki żelaza, kiedy okolice dzisiejszego miasta zamieszkiwały plemiona celtyckie, m.in. Orobii i Insubrowie. Później tereny te znalazły się pod panowaniem Rzymian. Z inicjatywy Juliusza Cezara osadę przeniesiono w okolice obecnego centrum, osuszono podmokłe tereny przy jeziorze i założono miasto Novum Comum, zaplanowane według charakterystycznego rzymskiego układu ulic.
Po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego Como przechodziło kolejno pod panowanie Gotów, Bizancjum i Longobardów. Dzięki położeniu przy ważnym szlaku łączącym Półwysep Apeniński z terenami na północ od Alp miasto rozwijało się jako ważny ośrodek handlowy. W 774 roku zostało zajęte przez Franków dowodzonych przez Karola Wielkiego.
W średniowieczu Como stopniowo uniezależniało się politycznie, a pierwsza pisemna wzmianka o miejscowej komunie pochodzi z 1109 roku. Rosnące znaczenie miasta doprowadziło jednak do rywalizacji z Mediolanem. W 1118 roku rozpoczęła się dziesięcioletnia wojna, zakończona klęską Como. W 1127 roku Mediolańczycy zniszczyli dużą część miasta, oszczędzając przede wszystkim kościoły.
Como szybko odzyskało jednak znaczenie dzięki poparciu Fryderyka Barbarossy, który pomógł miastu odzyskać niezależność od Mediolanu. W tym okresie odbudowywano mury obronne i fortyfikacje, których fragmenty można oglądać do dziś. W kolejnych stuleciach o władzę nad Como rywalizowały wpływowe rody, przede wszystkim Rusca oraz Visconti. Ostatecznie w 1335 roku miasto zostało przyłączone do Księstwa Mediolanu, choć jeszcze kilkukrotnie próbowało odzyskać niezależność.
W następnych wiekach losy Como były ściśle związane z historią Mediolanu. Miasto znajdowało się kolejno pod wpływami Francji, Hiszpanii i Austrii, a pod koniec XVIII wieku także Napoleona. Po kongresie wiedeńskim ponownie znalazło się pod panowaniem austriackim. W 1859 roku, wraz z przybyciem Giuseppe Garibaldiego, Como zostało włączone do powstającego Królestwa Włoch.
Podczas II wojny światowej Como uniknęło bombardowań lotniczych. Z miastem wiążą się jednak wydarzenia z ostatnich dni wojny. Benito Mussolini przejeżdżał przez okolice Como podczas próby ucieczki do Szwajcarii, a niedługo później został schwytany i rozstrzelany przez partyzantów w Giulino di Mezzegra nad jeziorem Como.
Dziś ślady tej wielowiekowej historii zobaczycie podczas spaceru niemal na każdym kroku, od rzymskiego układu centrum i średniowiecznych murów, przez zabytkowe kościoły i pałace, aż po miejsca związane z Alessandro Voltą i XIX-wiecznym zjednoczeniem Włoch.
Como może być dobrą bazą do zwiedzania innych miejsc w Lombardii. W niedalekiej okolicy znajdziecie inne malownicze miasta nad jeziorem Como, pałace oraz klasztory.
Około 50 km od Como znajduje się Mediolan z wieloma popularnymi atrakcjami jak Zamek Sforzów, Katedra w Mediolanie, Muzeum Duomo czy urokliwym kanałem. Ale znajdziecie również mniej oczywiste atrakcje jak muraly czy wspomnianą już Świątynię Zwycięstwa.
Najciekawszą częścią Bergamo jest położona na wzgórzu Città Alta, otoczona weneckimi murami wpisanymi na listę UNESCO. Do górnego miasta można wjechać historyczną kolejką, a następnie udać się kolejną na wzgórze San Vigilio, gdzie znajdują się pozostałości zamku i punkty widokowe.
W Monza'ie warto zobaczyć neoklasycystyczną Reggia di Monza z rozległym parkiem, na którego terenie znajduje się słynny tor Formuły 1. W centrum miasta można odwiedzić także katedrę, w której przechowywana jest Żelazna Korona królów Longobardów.
Certosa di Pavia to jeden z najważniejszych zespołów klasztornych w Lombardii. Kompleks łączy architekturę gotycką i renesansową, a jego najbardziej charakterystycznym elementem jest bogato zdobiona marmurowa fasada kościoła.
W Pawii, dawnej stolicy Królestwa Longobardów, warto zobaczyć zadaszony Ponte Coperto, Castello Visconteo oraz zabudowania jednego z najstarszych uniwersytetów w Europie.
Vigevano
Najważniejszym miejscem w Vigevano jest renesansowy Piazza Ducale, otoczony arkadami i połączony z kompleksem Castello Sforzesco. Nad placem dominuje charakterystyczna Torre del Bramante.
Aby ułatwić Wam planowanie, stworzyliśmy mapę atrakcji, wraz z legendą, która wyjaśnia, co oznaczają poszczególne ikonki. Na mapie znajdziecie wszystkie interesujące punkty w pobliżu, warte uwagi. 🙂
To świetny sposób, by urozmaicić swoją podróż i odkryć jeszcze więcej wspaniałych miejsc!
❓ VIII. FAQ, najczęściej zadawane pytania o Como
Czy Como warto odwiedzić?
Tak. Como łączy zabytkowe centrum z jeziorem i widokami na góry, a dodatkowo oferuje rejsy, wille oraz kolejkę do Brunate. To również dobry kierunek na jednodniową wycieczkę z Mediolanu.
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Como?
Na najważniejsze atrakcje Como powinno wystarczyć około 4-5 godzin. Jeśli planujecie zwiedzanie wnętrz, spacer do Villa Olmo, rejs po jeziorze lub przejazd kolejką do Brunate, najlepiej zarezerwować cały dzień.
Czy Como można zwiedzić w jeden dzień?
Tak, jeden dzień wystarczy na poznanie najważniejszych miejsc w Como. Centrum jest stosunkowo kompaktowe i większość atrakcji można połączyć w jedną pieszą trasę.
Czy Como można zwiedzać pieszo?
Większość atrakcji w centrum znajduje się w niewielkiej odległości od siebie, dlatego Como najlepiej zwiedzać pieszo. Dalej położone miejsca, takie jak Brunate czy Villa Pisani Dossi, może wymagać już dodatkowego dojazdu lub skorzystania z kolejki.
Jak najlepiej dostać się z Mediolanu do Como?
Najwygodniejszą opcją jest pociąg. Z Milano Centrale do Como San Giovanni podróż trwa około 40 minut, natomiast z Milano Cadorna można dojechać bezpośrednio do położonej przy jeziorze stacji Como Lago.
Czy z Como można popłynąć w rejs po jeziorze?
Tak. Z przystani w centrum odpływają regularne statki po jeziorze Como, którymi można dotrzeć m.in. w kierunku Bellagio i innych miejscowości nad Lago di Como.
Czy warto wjechać kolejką z Como do Brunate?
Jeśli macie wystarczająco dużo czasu, zdecydowanie warto. Funicolare Como-Brunate w kilka minut pokonuje prawie 500 metrów różnicy wysokości, a Brunate jest znane przede wszystkim z widoków na Como, jezioro i otaczające góry.
Czy Como jest dobrym miejscem na zwiedzanie z dzieckiem?
Tak. Dzieciom mogą spodobać się przede wszystkim rejs po jeziorze, kolejka do Brunate, spacer nabrzeżem oraz park przy Villa Olmo. Za Basilica di San Fedele znajduje się również niewielki plac zabaw.
© 2025–2026 razemwpodrozy.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jeśli nasz wpis był dla Ciebie przydatny, zainspirował Cię do podróży lub po prostu dostarczył wartościowych informacji, będziemy wdzięczni, jeśli postawisz nam wirtualną kawę. ☕
Każda filiżanka to dla nas nie tylko miły gest, ale także wsparcie, które napędza nas do dalszego utrzymania, tworzenia i rozwijania bloga.
Dziękujemy, że jesteś z nami na tej podróży! 😊
Jeśli znalazłeś w tym wpisie ciekawe informacje lub inspiracje do kolejnych podróży, będziemy bardzo wdzięczni, jeśli postawisz nam symboliczną „kawę” ☕. Każdy gest wspiera nas w rozwoju bloga!
Dziękujemy, że jesteście z nami na tej wspólnej drodze! 🌍❤️
Strona zrobiona w WebWave.